Отац Зоран Ђуровић о екуменизму - поново

[Volim_Sina_Bozjeg]

Управо сада, Justin Waters рече

Pa sve ti je jasno. Kod onih najsirovijih zilota i fariseja artemitskog tipa, problem i sablazan su i sam klupe, orgulje i izostanak oltara u katolickim hramovima. Dok kod onih malo prefinjenijih su kompleksne teoloske teme. 

Pa da baš to što nas je Hristos upozoravao.

Ni paklena vrata neće srušiti Crkvu. Ni oni koji su na vratima Crkve i koji puštaju ili ne propuštaju u Crkvu ljude po svom nahođenju neće uništiti Telo, jer Crkva kao Telo nema ni orgulje ni klupe ni zidove .....

Komplekse teološke teme malog broja odabranih koji se upuštaju u njih i koji jih razumevaju opšte bi trebalo da povuku milijarde drugih koje to opšte ne dotiče ili koji opšte ne mogu razumeti o čemu ova mala grupa ljudi drvi kamenje i priča priče treba da budu odlućujuća vrata babi iz rima ili babi iz stepojevca? 

Farisejstvo, stali su na vrata Carstva niti koga puštaju niti sami ulaze u Carstvo.

[Volim_Sina_Bozjeg]

пре 11 минута, Дијана. рече

Ja mozda slabo razumijem to sto si pobrojao, mada, iskreno, sumnjam u to. Ti slabo razumijes sve to, plus ono sto ja govorim. Ovo sto sam ti citirala, je netacno, ironicno, suprotno je ta tacno. Otac Sava iznosi zvanicni stav PC, potkrepljen Velikim saborom, takvo izvrtanje cu ti progutati na naivnost, ajde reci mi da su Rusi i Svetogorci protiv odluka VS, evo ja cu odma' da se pokatolicim, ne treba ekumenizam  Imam utisak kad bi Sveta gora otisla u raskol, da bi vi bili u stanju da kazete, neka, talibani, kao i za Ruse, neka ih, papoidni vlastoljupci...

Hoćeš da mi kažeš gde je pravoslavni zvanični stav da rimokatolička Crkva nije Crkva?

Hoćeš da mi kažeš gde je zvanični pravoslavni stav da rimokatolicima ne priznajemo Krštenje i sveštenstvo?

Hoćeš da mi kažeš da Ruska Pravoslavna Crkva danas jede bunike i drogira se jer prima rimokatolike samo ispovešću? Primajući nekog samo ispovešću i puštajući ga Čaši, znači da je taj neko deo Hristovog Tela krštenjem koje dobi od samoga Hrista.

Dakle evo prosvetli me šta ja to razumevam a šta ne?

[Дијана.]

пре 1 минут, Volim_Sina_Bozjeg рече

Hoćeš da mi kažeš gde je pravoslavni zvanični stav da rimokatolička Crkva nije Crkva?

Hoćeš da mi kažeš gde je zvanični pravoslavni stav da rimokatolicima ne priznajemo Krštenje i sveštenstvo?

Hoćeš da mi kažeš da Ruska Pravoslavna Crkva danas jede bunike i drogira se jer prima rimokatolike samo ispovešću? Primajući nekog samo ispovešću i puštajući ga Čaši, znači da je taj neko deo Hristovog Tela krštenjem koje dobi od samoga Hrista.

Dakle evo prosvetli me šta ja to razumevam a šta ne?

Moram da ponovim, i da nacrtam: meni ne pada na pamet da citam silne bogoslovske knjizurine, ne pada na pamet da se tripujem ja da bogoslovstvujem sama, ja vjerujem na rijec skolovanim teolozima, onim poznatim, tipa Milojkov, pa ovdasnjim tipa Obi, Solomon, te duhovnicima tipa o.Sava, SVI do jednog govore onako kako o.Sava izlaze, i otprilike tako kako sam ja sve sazela. Evo skoro je Milojkov razjasnio te stvari, na jeziku koji osnovnoskolac moze da razumije. Plus ponesto zakljucujem i sama. 

Ti mislis da ja nisam u stanju da razumijem sta o.Zoran govori... a ti nekriticki ponavljas ono sto on govori, pri tom ti takodje nemas znanja da bi znao tacno potkrepljeno da li je to ispravno ili ne. E, reci ces ti meni, a kako ti znas. E, tako sto su ovi vecina, pa i na tom planu vidim sabornost, i vidim da o.Zoran ima smjele i emocionalno zasnovane stavvove... Mozda on ide ispred vremena, mozda ce vrijeme za to nekad doci, ali nije jos zrelo, nije tako. SAdasnjost je onako kako govore ovi drugi. Jos nismo u eshatonu, u istoriji smo

[Zoran Đurović]

пре 39 минута, RYLAH рече

Посебно мислим да грешиш кад о. Саву погрдно називаш зилотом или оним квасцима које си помињао.

Најплеменитији,

концепт тема је јасан, али и без прозивања. Мени је сасвим јасно да се Сава бави духовним писањем, но када помиње Калиста са којим се не слаже, мени то смета; као када бих ја наводио Саву да он о католичком крштењу мисли све што и ја, јер је диван монах на бранику отаџбине на Косову... Јер Калист експлицитно ставља Саву у Some of the more strict Orthodox, који не прихватају католичке сакраменте. - У теологији морамо да будемо јасни и поштени, овако се само одмаже процесу екуменизма и заваравају неутврђени у вери, као што су нпр. Дијана, Боксит итд.

Моја алузија на Ис који прекорева апостоле за квасац фарисејски је сасвим јасна. Испаде, апостоли могли да зилотишу, ми не можемо? Због тога моје братско упозорење. Наравно да Сава није зилот као Артемије или старокалендарци, али сијасет његових изјава су на линији Артемија док је био у СПЦ, а богме, неке, и као да су преписане од мог омиљеног пацијента из артемита, Марка Пејковића (нпр: Ефески се из куртоазије поздрављао са папом, као што би се поздравио и са Далај Ламом (идентичан пример употребили!); ако сумњате у моје памћење, наћи ћу вам те цитате). Ако пак Пејковић није зилот, ја сам Мајка Тереза.

Такође, моја опаска је била у духу патристичких полемика; тако су јели душу Августину да је о сексу говорио због свог никад превазиђеног манихејског искуства. Наравно, Августин је успео да се издигне из тога (мада има неких православних аутора који и данас лупају и понављају Јулијанове оптужбе на Августинов рачун), тако да је допустио пожуду, конкупишенцу чак и у рају. Наиме, да би се осећало задовољство прилико, секса и у непадном стању.  

Дакле, сасвим је јасно било и из моје последње поруке тамо да нећу да покрећем полемику. Нема смисла. Да трујем код човека тему. Јер од тог његовог рада имаћемо једног дана лепу књигу, али надам се са интегрисаним приговорима, или избаченим погрешним ставовима.

Не треба правити идоле од мене и Саве и других теолога. Сви смо људи. Но, о стварима говорити јасно и поштено, а не користећи двосмислене формуле као да смо политичари. Зато се поклаше на оној теми да ли Сава пушта животиње у рај или не...

Калистов и мој став је јасан: католици имају валидне сакраменте. Сви који то не потписују спадају у стриктније обдржаваче православља, ма шта то да значи. Мада, искрено говорећи, верујем да смо ја и Калист у акривији, а ови у магли, а неки чак и у јереси Донатовој. Јер, милосрђе је акривија. Ово друго је све одступање у некој мери од акривије.

Надам се да сам завршио, да ми се не јави неки од ревнитеља...    

 

[Volim_Sina_Bozjeg]

Ok onda reci da nekritički veruješ ono što govori o.Sava i obi van i teramo dalje.

Vidiš ja tebi nijednu osobinu nisam nametnuo ti meni jesi.

Ti kažeš, ne ulazim u teološke rasprave ne pada mi na pamet da čitam knjižurine ali verujem o.Savi i obi vanu. 

To što si ti svoju veru potkrepila svojim neznanjem jeste upravo to što meni spočitavaš a to je nekritički i slepo verovanje.

Vidiš kako to ide kad nekog nazoveš papagajem kao što si ti nazvala mene onaj treći gledajući tebe i videći u tebi sve one boje za koje nije ni verovao da postoje reče: Takvog papagaja sam ja oduvek želeo imati misleći na tebe.

[Zoran Đurović]

пре 38 минута, Дијана. рече

Eto, da nastavim govoriti u toj slici: Nije mi neka ljubav da bratu okrenem ledja i bratimim se sa prijateljem koji mi je drag. Naravno to ne znaci da se ne bratimim s ovim, nego da je moja ljubav suplja, licemjerna i sebicna ako volim ovog drugog a onog kog bi bilo logicnije da volim i marim za njegovu dobrobit, ne.

А што ти мислиш да вас ја мрзим па губим сво време овог света бавећи се вама? Ја само желим да вам помогнем, јер су мене послали из Штаба, а моји су лекови горки јер се праћате. Када бисте прихватили смирење и расуђивање као хр врлине, било би вам лакше и пре бисте дошли до истине. 

[Zoran Đurović]

пре 34 минута, Volim_Sina_Bozjeg рече

Dakle imamo ono što sam naveo ranije da su razlike te dogmatske prirode koje opšte nisu donešene da vaseljenskom nivou ustvari samo ORUŽJE u rukama onih koji deluju da Crkva i dalje bude razjedinjena i da djavdjav i dalje stoji na vratima Crkve kao što je i Hristos rekao, da će djavdjav uraditi ali da neće moći srušiti Crkvu.?

Ni paklena vrata neće moći porušiti Crkvu?

Ђаво ни данас није наудио цркви. Далеко од тога да је овај раскол за поздравити, али он није расекао једно Тело. Јесте ово бирократско, а чак и то је трагедија и саблазан.

[kopitar]

пре 51 минута, Кратос рече

Evo šta kažu katolici:

Bezgrešno Začeće

Dana 8. prosinca po rimskom obredu Crkva slavi blagdan Bezgrešnog začeća Blažene Djevice Marije, izražavajući time svoju vjeru koja je konačnim činom utvrđena od pape bl. Pija IX., u sljedeću vjersku istinu: ,,da je blažena Djevica Marija, u prvom času svoga začeća, po posebnoj milosti i povlastici svemogućega Boga, predviđajući zasluge Isusa Krista Spasitelja ljudskoga roda, bila očuvana neokaljanom od svake ljage istočnog grijeha.’’[1]. U ovome tekstu prikazat ćemo po redu razloge, i utemeljenje ovog nauka u sv. Pismu, sv. Predaji kao i analogiji drugih članaka vjere i tako osvijetliti njegov značaj.

Sveto Pismo

Kad govorimo o svetopisamskim svjedočanstvima, valja odmah istaknuti da se ova vjerska istina, kao ni ona o Presvetom Trojstvu, nigdje izričito ne navodi. No ipak, ona se može sa sigurnošću izvesti kao sadržana u pojedinim mjestima, bilo na izravan način, bilo na temelju tipologije. Za prvo nalazimo dva biblijska svjedočanstva. Najprije imamo ono iz protoevanđelja – prvog navještaja Spasitelja, koji dolazi odmah nakon ljudskog pada. ,,Neprijateljstvo ja zamećem između tebe i žene, između roda tvojeg i roda njezina: on će ti glavu satirati, a ti ćeš mu vrebati petu.”[2](Post 3,15). Tu najprije valja otkriti identitet pojedinih likova. Prije svega, jasno prepoznajemo da je poruka upućena đavlu. Njegov rod jest grijeh, odnosno ljudski naraštaj koji uz grijeh prijanja i postaje njegovim zarobljenikom. Zatim sa sigurnošću prepoznajemo da je ženin rod obećani spasitelj – Isus Krist, koji će svojom smrću na križu satrti đavlu glavu, odnosno otkupiti ljudski rod iz ropstva grijeha. I naposljetku, dolazimo do lika obećane žene koja stoji iza obećanog spasitelja. Neki pokušavaju kazati da bi se tu radilo o jednoj kolektivnoj osobnosti – o Božjem narodu, no takvo tumačenje nije održivo iz nekoliko razloga[3]. Prvi je taj što istu titulu koristi Isus u Ivanovom evanđelju upravo za Mariju (Iv 2,4; 19,26), čime se nesumnjivo referira na ovaj odlomak[4]. Zatim, kako je obećani ženin rod konkretna osoba, a ne kolektiv, odgovarajuće je da to bude i sama žena, i naposljetku, u širem kontekstu ovog poglavlja, koje govori o grijehu praroditelja, možemo jasno razabrati paralelizam, između prvih ljudi – Adama i Eve, koji su sagriješili i upropastili ljudski rod, te nove žene i njezinog potomka, koji će donijeti oslobođenje ljudskom rodu. Odnosno, između prvog čovjeka – Adama i Isusa kao novog Adama (Rim 15, 22. 45-47), te prve žene – Eve, i nove Eve, Marije, koje su obje bile najuže povezane sa životnim djelom Adama i Isusa. I budući da se postavlja antiteza između đavla i njegovih potomaka, s jedne strane, te žene i njezinog potomka – Krista, s druge, da bi ona stajala, potrebno je da žena i njezin potomak nikako ne pripadaju taboru u kojem vlada grijeh. Isus je kao bogočovjek bio bez grijeha, to nam je poznato, a isto to mora vrijediti i za Mariju. Kada bi Marija samo na trenutak bila okaljana grijehom, više ne bi vladalo neprijateljstvo između nje i đavla i pripadala bi njegovom rodu, no da bi se to neprijateljstvo održalo, potrebno je da Marija bude čista od svakog, pa i istočnog grijeha. Ovo je značenje koje izravno proizlazi iz ovogo odlomka i kao takvo je autoritativno tumačenje Crkve, koje je iznio bl. Pio IX. u enciklici Ineffabilis Deus[5].

Drugi je odlomak koji izravno govori o Mariji, a nalazimo ga u anđeoskom pozdravu: ,,Zdravo, milosti puna! Gospodin s tobom!” (Lk 1,28). Pažnju nam zaokuplja izraz ‘milosti puna’, ili u izvorniku ‘keharitomene’, što je grčki particip aorista, koji nam u tom smislu odaje značenje prošle, već izvršene radnje. Odnosno, anđelove riječi ne odnose se na nešto što se zbiva ovog trenutka – da je Marija primila milost u tom susretu, nego na ono što je izvršeno u prošlosti, da je ona izobilovala Božjom milošću već od samog početka, tj., to nas vodi i do prvog trenutka, samog njezinog začeća. Iz konteksta čitavog poglavlja, gdje se Marija naziva blagoslovljenom od svih naraštaja (Lk 1,48), kao i osvrta na njezinu ulogu majke Sina Božjega, spoznajemo njezinu vrlo posebnu ulogu u Božjem planu spasenja te osobnu uzvišenost nad ostalim stvorenjima, što nas sve navodi na pojam njezine potpune oslobođenosti od svakog grijeha.

Osim tih svjedočanstava, nalazimo brojne pralikove u Starom zavjetu koji upućuju na Marijinu savršenu čistoću i svetost. Tu je prije svega kovčeg saveza, koji je u Starome zavjetu pohranjivao u sebi pisanu riječ Božju – Božje zapovijedi, nebesku manu i Aronov štap; dok je novozavjetni kovčeg saveza Marija, zato jer je u svojoj utrobi nosila živu riječ Božju – Isusa Krista, koji je nova i savršena nebeska mana, te novi i savršeni Veliki svećenik[6]. Osim ovog tipa koji je najznačajniji te lako i jasno spoznatljiv, nalazimo i druge koji imaju manju jasnoću ali su također kao takvi prepoznati u kršćanskoj tradiciji: to su Noina arka, koja je jedina preživjela potop, zatim kraljica Estera, Judita, zaručnica u Pjesmi nad pjesmama itd. No iako su ova tumačenja ispravna, ne ulaze u strogu domenu biblijske egzegeze promatrane u sebi, nego je njihovo tumačenje značajno ovisno o otačkoj predaji, o čemu ćemo govoriti u sljedećem poglavlju.

Sveta predaja

Crkva vjeruje da je objava završena smrću posljednjeg apostola, i štoviše, osuđuje protivnu tvrdnju kao zabludu[7]. Budući da je dogma o Marijinom bezgrešnom začeću proglašena tek u 19. st., postavlja se pitanje može li se i kako utvrditi da je Crkva tu istinu vjere držala od svog početka? Na to pitanje odgovara nam papa bl. Pio IX. sljedećim riječima: ,,Slavni dokumenti iz časne prošlosti, kako istočne tako i zapadne Crkve, vrlo odlučno svjedoče da je taj nauk o bezgrešnom začeću Blažene Djevice, koji je svakim danom sve sjajnije razjašnjavan, utvrđivan i potvrđivan od najvišeg autoriteta, naučavanja, znanja i mudrost Crkve, i koji je širen među sve ljude i narode katoličkog svijeta na čudesan način – uvijek postojao u Crkvi kao nauk koji je bio primljen od naših predaka, i bio označen znakom objavljenog nauka. Jer Crkva Kristova, koja je brižljiva čuvarica i braniteljica dogmi koje su joj predane, nikad ništa ne mijenja, nikad ne umanjuje, nikad im ništa ne dodaje; nego sa svom marljivošću brine vjerno i razborito o drevnim spisima; ako oni uistinu jesu drevnog porijekla i ako ih je prenijela vjera otaca, nastoji ih istražiti i prenijeti na taj način da drevne dogme nebeskog nauka postanu očite i jasne, ali zadrže svoje punu, cjelovitu i vlastitu narav, i rastu samo unutar vlastite vrsnosti – tj., u okviru iste dogme, istog smisla i istog značenja’’[8]. Zato ćemo pružiti povijesni pregled razvoja ovog nauka i uputiti se u svjedočanstva crkvenih otaca, pisaca i vrhovnih svećenika kako bismo utvrdili njegovu konstantnost.

Papa bl. Pio IX. izlaže nam nauk Crkve o homogenom razvoju dogme – istina vjere koja je predana od apostola Crkvi te se uvijek držala, ipak nije bila jednooblična kroz čitavu povijest, nego je doživjela određeni razvoj od implicitne vjere, prema eksplicitnoj, jasnijoj i razrađenijoj vjeri. Tako povijest razvoja ovog nauka možemo podijeliti na tri faze[9]. Prvo je faza implicitne vjere gdje je nauk o bezgrešnom začeću bio sadržan i promatran kroz vjeru o Marijinom božanskom materinstvu i savršenoj moralnoj čistoći i svetosti. Druga faza obuhvaća razdoblje kontroverzija o predmetu, a treća jasnijeg očitovanja ovog nauka i naposljetku njegove svečane definicije.

U prvom razdoblju implicitna vjera u bezgrešno začeće očituje se najprije kroz shvaćanje Marije kao nove Eve. Tako sv. Justin piše da je Marija popravila svojom poslušnošću, ono što je Eva skrivila svojom neposlušnošću[10], zatim sv. Irenej govori da kao što je ljudski rod po djevici (Evi) zapleten u zamke smrti, tako je odatle izbavljen po Djevici (Mariji), jer je djevičanski posluh ispravio djevičanski neposluh[11], Tertulijan da je u Evu ušla riječ smrti, a u Mariju riječ Božja, da ono što je po tom spolu otišlo u propast, bude po istome spolu vraćeno spasenju – ono što je Eva sagriješila po vjeri, Marija je po vjeri okajala[12], a sv. Efrem Sirski, piše da kao što je Eva izvor naše smrti, tako je Marija izvor našeg spasenja[13]. Crkveni oci nadalje govore o Mariji kao onoj koja je prečista, presveta – potpuna sveta i čista. Ta svjedočanstva nalazimo u istočnim liturgijama, gdje liturgija sv. Ivana Zlatoustog slavi Mariju kao najsvetiju, neokaljanu, neoskvrnjenu, nada sve blagoslovljenu, liturgija sv. Marka kao presvetu i nepovrijeđenu, sv. Bazilija kao presvetu, neoskvrnjenu i prepunu blagoslova, zatim Dionizije Areopagit naziva je najsvetijom, iznad svih duhova anđeoskih, sv. Epifanije je naziva čistim ljiljanom, ovcom neokaljanom, sv. Fulgencije Ruspijski govori da je Mariji vraćena puna milost blagoslova, milost koju je Eva, stvorena bez grijeha, grijehom izgubila, sv. Petar Krizolog da je sva od glave do pete blagoslovljena[14]. Nadalje, oci ne samo da Mariju nazivaju presvetom, neokaljanom i nevinom, nego izriču i da je očuvana čitavom i netaknuta od svakog grijeha. Tako Origen govori da Marija nije okaljana zmijinim otrovnim dahom, sv. Amfilohije Ikonijski piše da Bog, kao što je stvorio prvu djevicu bez mane, tako je učinio i drugu bez mane i grijeha, sv. Ambrozije kaže da je Mariju milost stvorila nepovrijeđenom, slobodnom od svake ljage grijeha[15], Sofronije Jeruzalemski piše da je Krist ušao u utrobu svete Marije, koja je oslobođena od svake zaraze tijela i duše, Nikefor Carigradski za Mariju kaže da je u dušu i tijelu bila prečista, izvještaj o mučeništvu sv. Andrije iz ahajske Crkve govori da kao što je prvi čovjek rođen iz neoskvrnjene zemlje, tako je trebalo da se iz neosvrnjene Djevice rodi savršen čovjek,  a Andrija Kretski svjedoči da se blagdan bezgrešnog začeće svetkovao u grčkoj crkvi prije 6. st[16]. Nadalje ponovno spominjemo sv. Efrema Sirskog koji je spjevao mnoge stihove Mariji u čast, među kojima se ističe: ,,Neoskvrnjena i nepovrijeđena, neiskvarena i posve čedna, Djevica od svake mrlje i ljage daleko, daleko… svetija od Serafina i besprimjerno slavnija od svih nebeskih vojska… posve neoskvrnjena, Gospođa vazda blagoslovljena, prijestolje Božje čisto, koja si satrla glavu opakoga zmaja, koja si bila vazda na duši i tijelu čitava i neoskvrnjena’’[17]. Za ovo razdoblje posebno značajno mjesto zauzima sv. Augustin, koji, najprije, govori da pozdrav: zdravo milosti puna, kazuje da je Marija posve izuzeta od srdžbe prve kazne, i da joj je povraćena puna milost blagoslova[18], a zatim je tu njegova glasovita izreka: ,,Izuzevši Svetu Djevicu Mariju, o kojoj, zbog časti Gospodinove, kada se radi o grijesima, ne želim da se raspravlja. Jer otuda znamo, da je dobila više milosti, da svlada svaki grijeh, koja je zavrijedila, da začne i rodi onoga, za koga nedvojbeno držimo, da nije imao nikakva grijeha’’[19].

Dosad smo iz brojnih otačkih svjedočanstava utvrdili da je vjera Crkve nedvojbeno bila da je Marija slobodna od svakog grijeha općenito. No moglo bi se postaviti pitanje, ima li kojeg izričitog svjedočanstva o vjeri da je Marija bila izuzeta od istočnog grijeha, što je izričit predmet ovog nauka? Ovo pitanje moramo postaviti u odnos sa samim shvaćanjem istočnog grijeha u Crkvi. Valja uzeti u obzir da se sam izričit nauk o istočnom grijehu razvio i dobio svoju aktualnost (tek) u 5. st., pojavom pelagijanskog krivovjerja koji je izazvao reakciju jasnijeg i potpunijeg izlaganja objavljenog nauka o istočnom grijehu i milosti. U toj kontroverzi najeminentnije mjesto zauzima upravo sv. Augustin, te ćemo promotriti jedno osobito mjesto gdje govori o istočnom grijehu s obzirom na Blaženu Djevicu Mariju. Dogodilo se da je Julijan, Pelagijev sudrug, predbacivao Augustinu da je zbog nauka o istočnom grijehu, u njega uključio i Mariju. Na to Augustin odgovara: ,,Ne pribrajamo Mariju đavlu zbog uvjeta rađanja, i to zato jer se taj uvjet razrješuje milošću preporođenja’’[20]. Iako Augustinove riječi ovdje nisu do kraja jasne te među katoličkim teolozima nije postojala suglasnost kako treba tumačiti izraz ‘gratia renascendi’, ipak sam Julijanov prigovor svjedoči da se u to vrijeme općenito vjerovalo da je Marija bila izuzeta od svakog, pa i istočnog grijeha, inače ne bi imao smisla. Naposljetku, navodimo svjedočanstvo sv. Ivana Damaščanskog, koji za Mariju kaže: ,,priroda se nije usudila poharati cvijet milosti’, te je naziva djevicom neoskvrnjenom, i naučava za nju, da se na nju nije navezala nijedna zemaljska želja, i da u tom raju ne bijahu vrata otvorena zmiji[21]. Ovdje je očita aluzija i kontrast na pad praroditelja odnosno istočni grijeh, od kojeg je Marija morala biti očuvana.

Time završavamo prvu fazu – patrističko doba i ulazimo u Srednji vijek. Prvo značajno svjedočanstvo, koje izričito govori o bezgrešnom začeću dolazi od Pashazija Ratberta iz 8. Ili početka 9. st., a posebno je značajno po tome što se ovdje prvi puta poziva na autoritet Crkve kao mjerilo u tom vjerskom pitanju[22]. Zatim sv. Anzelmo govori o Mariji kao prečistoj majci, od čije se svetosti veća ne može pojmiti[23], sv. Albert Veliki kaže da se Marija izuzima od općeg pravila da su svi u Adamu sagriješili, i da je slobodna od svih triju vrsta grijeha – lakog, smrtnog i istočnog, a sv. Bernardin Sijenski da u Mariji nije bila sila pohote istočnog grijeha, jer je začeta bez njega[24]. Naposljetku, dolazimo do središnjeg pitanje čitavog ovog razdoblja, a to je kontroverza oko nauka u bezgrešno začeće. Poznato je naime da je u kasnijem Srednjem vijeku (12. i 13. st.) bilo suprotnih mišljenja među pojedinim crkvenim naučiteljima, koji su osporavali ovaj nauk. Prvi je od njih sv. Bernard iz Clairvouxa, kod kojeg je spor vezan uz događaj uvođenja blagdana kod kanonika crkve u Lyonu. On tada diže prosvjed jer po njegovom mišljenju narav svetkovine ne odgovara istini vjere. Dok odlučno ispovijeda da je Marija posvećena prije rođenja, odbacuje mogućnosti da bi bila posvećena prije začeća jer bi to bilo apsurdno, kao i u samom začeću jer je ono posljedica naravnog spolnog čina odnosno požude roditelja, što stavlja u kontrast Isusovom čudesnom začeću po Duhu Svetom[25]. Stoga je Marija trebala biti posvećena nakon začeća, u majčinoj utrobi. No sv. Bernard ne uzima u obzir i četvrtu mogućnost za objašnjenje vjere u Marijinu savršenu svetost jer govori samo o aktivnom začeću – tj. objašnjava ga kao naravni čin roditelja, ali ne poznaje mogućnost pasivnog začeća – promatranog kao čin ulijevanja duše i sjedinjenja s ljudskim tijelom, koje je Božje djelo, i bezgrešnost u začeću ograničava samo na čudesno začeću po Duhu Svetom kao kod Isusovog utjelovljenja[26]. Stoga možemo reći da iako naučava nauk koji je strogo gledano suprotan kasnijoj definiciji, sv. Bernard ipak ima nepotpuni pogled na cijelu problematiku i ne poznaje onaj točan način izlaganja ovog nauka koji će kasnije postati službeni pa ga u tom smislu treba promatrati u svjetlu procesa teološkog traženja adekvatnog pojma.

Drugi je kritični autoritet sv. Toma Akvinski. Dok anđeoski učitelj na jednom mjestu izričito naučava da je Blažena Djevica Marija očuvana od istočnog grijeha[27], s druge strane, izričito tvrdi da Marija nije začeta bez istočnog grijeha[28], jer nije dolikovalo da bude očuvana od njega budući da je trebala otkupljenja, odnosno da povlastica bezgrešnog začeća pripada jedino Gospodinu[29]. No nasuprot tome drugi srednjevjekovni teolozi razvijaju teološki koncept, da je kod bezgrešnog začeća Krist doista otkupio Mariju, ali na drukčiji, savršeniji način nego ostale ljude. To će kardinal Nikola Kuzanski izraziti riječima: ,,Alii liberatorem, Virgo sancta praeliberatorem habuit’’[30], i tom jasnom izlaganju nauka, koji će postati teološki mjerodavan i temelj kasnijoj definiciji, osobito je doprinio bl. Duns Scot, uvodeći razliku između ordo naturae i ordo temporis. U redu naravi Marija je bila kći Adamova kao svi ljudi, tj. podložna istočnom grijehu, no u vremenskom redu ona je posvećena prije nego ostali, kod samog sjedinjenja njezine duše s tijelom; i taj način otkupljenja ilustrira osobito zgodno usporedbom. Ostali ljudi bivaju oslobođeni od grijeha pošto upadnu u provaliju, tako da ih se iz te provalije izvuče, no Marija je od nje oslobođena prije nego bi u provaliju upala[31].

Tako dolazimo do treće i konačne faze, u kojoj razrađen i točan pojam ovog nauka sve više dobiva na snazi i bio potvrđivan, do njegove konačne definicije kao objavljene istine vjere. Spomenuli smo već da je na istoku ovaj blagdan svetkovan od najranijih vremena i seže sve do 5. st[32]. Na zapadu se počeo širiti kasnije – najprije se svetkovao od 9. st. u Italiji i Ugarskoj, pa u Irskoj od 10. st., a u Engleskoj od 11. st., a valja navesti da sv. Norbert osniva redovničku zajednicu posvećenu neokaljanoj Djevici[33]. U Rimskoj crkvi dobiva službenu potvrdu 1476. od pape Siksta IV.. Tu odluku potvrđuje i Tridentski sabor u Dekretu o istočnom grijehu, gdje izrijekom govori da u nauk o istočnom grijehu ne namjerava uključiti Bležanu Djevicu Mariju. Papa Pio V. (1570.) uvrštava svetkovinu ga u kalendar za misu i brevijar, pape Pavao V. (1616.) i Aleksandar VII. (1661.) uvode dodatne, stroge sankcije za propovijedanje suprotnog nauka koji uključuje suspenziju od svećeničke službe, i nakon njih, drugi pape dodaju nove povlastice blagdanu; sve do Pija IX. koji 1854. god. bulom Ineffabilis Deus nauk o bezgrešnom začeću Blažene Djevice Marije proglašava objavljenim naukom vjere ili dogmom u koji je svaki katolik dužan vjerovati radi vlastitog spasenja.

Razlozi prikladnosti i teološke implikacije

,,Potuit Deus, decuit, ergo fecit’’– Bog je to mogao učiniti, dolikovalo je da sačuva Blaženu Djevicu Mariju od istočnog grijeha, te je to i učinio. Tako glasi krilatica koju je uveo bl. Duns Scot a upućuje na razloge koji se u teologiji navode za prikladnost bezgrešnog začeća, odnosno kao logička veza s drugim člancima vjere i njihovim teološkim implikacijama[34]. Najprije, to iziskuje štovanje koje smo dužni iskazivati Kristovoj ljudskoj naravi. Kao što je Eva uzela zabranjen plod, okusila ga i dala mužu, koji ga je također okusio te nas svojim neposluhom upropastio, dolikovalo je da Marija, kao nova Eva, ima nasuprot tome jednaku čistoću i svetost naravi kao i novi Adam, Isus Krist. Drugi je razlog, štovanje koje dugujemo Kristovu božanstvu – kako je Marija postala Bogu slična u rađanju, dolikovalo je da to bude i u svetosti, i jer je bila određena da postane majka Sina Božjeg na zemlji, trebalo je da ima i nebesku bezgrešnost. I treći je čast koja dugujemo osobi Riječi koja je tijelom postala. Tako ne dolikuje planu čitavog Presvetog Trojstva da Marijino tijelo bude okaljano grijehom – ne dolikuje Bogu Ocu, koji je odredio da njegov Sin dobije ljudsko tijelo od Marije, ne dolikuje Sinu koji je tijelo uzeto od Djevice žrtvovao na križu, kao ni Duhu Svetom koji je iz Marijine krvi na čudesan način učinio tijelo Bogočovjeka.

Ovdje valja dodati i teološke implikacije koje proizlaze iz nauka o bezgrešnom začeću, te su na svoj način sadržane u svim pretpostavkama koje smo dosad iznijeli[35]. Prvo je to da je Blažena Djevica Marija bila čista od svake grešne požude. To se izvodi iz stanja izvorne pravednosti u kojoj su živjeli praroditelji te su bili čisti od požude, odakle proizlazi da, kao najmanje, isto mora vrijedi i za Mariju, koja je bila čista od svakog grijeha, jer požuda od grijeha dolazi i njemu vodu. To je jednodušni nauk svih teologa i crkvenih otaca, te u tom smislu siguran i obvezatan nauk, dok je jedina razlika u tumačenju, je li Blažena Djevica Marija bila sasvim bez požude ili pak je u njoj bila tako umrtvljena da se nije mogla očitovati na neuredan način. Drugo je to da je ona bila čista od svakog lakog osobnog grijeha. To je nauk koji je članak vjere, utvrđen Tridentskim saborom[36] i kasnije osudom Bajove izreke od sv. Pija V[37]. Tome u prilog ulaze sva navedena svjedočanstva iz otačke predaje koja govore da je Marija bila čista od svake ljage grijeha, kao i implikacija nauka o bezgrešnom začeću, odakle proizlazi da je Marijina posvemašnja svetost, kao i njezina veća uzvišenost od anđela (kako nam svjedoči otačka predaja), nespojiva s ikakvim, pa i najlakšim osobnim grijehom. I treći je nauk, da je Marija u toj mjeri ispunjena milošću, da svetošću nadmašuje sve stvorove. Kao što se redovno kod opravdanja čovjek s jedne strane čisti od grijeha, a s druge mu se u dušu ulijeva posvetna milost te kreposti i darovi Duha Svetoga, tako je potrebno da se Marija, čista od istočnog i svakog osobnog grijeha, odlikuje neinadmašnom svetošću, kojom nadilazi sve anđele i svete.

I zaključujemo ovu kratku studiju riječima antifone iz matutina Rimskog brevijara: ,,Immaculatam Conceptionem Virginis Mariae celebremus: Christum eius Filium adoremus Dominum’’ – slavimo Bezgrešno Začeće Djevice Marije, klanjajmo se njezinom Sinu, Kristu Gospodinu. Marijina neizmjerna čast dolazi od njezinog Sina i k njemu se vraća – ona je njegovo najsjajnije ogledalo, te se zato i odlikuje potpunom bezgrešnošću i savršenom svetošću.

Marko Tilošanec

http://www.katolik.hr/krscanstvomnu/marijaisvecimnu/626-bezgreno-zaee/

Ovdje se spominje da je ovo vjerovanje započelo u istočnoj crkvi...sad je problem što su ga katolici dogmatizirali.

Dali je po vama ovo učene jeres?

[Volim_Sina_Bozjeg]

пре 3 минута, Zoran Đurović рече

Ђаво ни данас није наудио цркви. Далеко од тога да је овај раскол за поздравити, али он није расекао једно Тело. Јесте ово бирократско, а чак и то је трагедија и саблазан.

Da, to kažem upravo tako. To sam kaz o  što bi reko šojić.

Ili kao što ti umeš da pitaš: Jesam ja ovo napisao ili ti?

[Paradoksologija]

пре 57 минута, kopitar рече

Ovdje se spominje da je ovo vjerovanje započelo u istočnoj crkvi...sad je problem što su ga katolici dogmatizirali.

Dali je po vama ovo učene jeres?

Ovako kako je izloženo ovde, meni kao laiku ne.

Problematične su mi samo varijante u kojima je posebno bitno da Hristos ne nasledi baš ono naše čemu najviše treba izbavljenje. Izuzeće iz lične grešnosti po posebnoj milosti ne odstupa od uobičajenih pravoslavnih bavljenja temom.

[Paradoksologija]

пре 1 сат, Дијана. рече

Nije mi neka ljubav da bratu okrenem ledja i bratimim se sa prijateljem koji mi je drag.

Ko je moj brat a ko mi je prijatelj koji mi je drag? Brat mi je brat u Hristu, onaj koji se istom Hristu moli i voli. A prijatelj mi, recimo, može biti pravoslavac koji misli da treba da mrzi katolike ili katolik koji misli da treba da mrzi pravoslavce. Ali nije mi brat u Hristu, jer to nije od Hrista.

Snishoditi raznim mržnjama i surevnjivostima kod ljudi nije prava ljubav ni briga za bližnje.

[Justin Waters]

пре 11 минута, Paradoksologija рече

Ovako kako je izloženo ovde, meni kao laiku ne.

Problematične su mi samo varijante u kojima je posebno bitno da Hristos ne nasledi baš ono naše čemu najviše treba izbavljenje. Izuzeće iz lične grešnosti po posebnoj milosti ne odstupa od uobičajenih pravoslavnih bavljenja temom.

Meni jos uvijek nije jasno, bez tog bezgresnog zaceca sta je Hristos trebao da primi na sebe kako bi ljudski rod ocistio od istog? 

[kopitar]

пре 12 минута, Paradoksologija рече

Ovako kako je izloženo ovde, meni kao laiku ne.

Problematične su mi samo varijante u kojima je posebno bitno da Hristos ne nasledi baš ono naše čemu najviše treba izbavljenje. Izuzeće iz lične grešnosti po posebnoj milosti ne odstupa od uobičajenih pravoslavnih bavljenja temom.

Možda su drukčiji pogledi na istočni (izvorni) grijeh. Po tebi je Krist uzeo palu ljudsku prirodu zaraženu tim grijehom da bi je uzdigao ? 

[Volim_Sina_Bozjeg]

Управо сада, kopitar рече

Možda su drukčiji pogledi na istočni (izvorni) grijeh. Po tebi je Krist uzeo palu ljudsku prirodu zaraženu tim grijehom da bi je uzdigao ? 

A greh je u genetici?

[Кратос]

1 hour ago, kopitar рече

Ovdje se spominje da je ovo vjerovanje započelo u istočnoj crkvi...sad je problem što su ga katolici dogmatizirali.

Dali je po vama ovo učene jeres?

Jeste koliko znam za PC.Sa će se javi VSB i da kaže  koji je to Sabor osudio Bogorodica je bila naslednica praroditeljskog greha tj pale,izopačene prirode.Čovek kao i svaki drugi u tom smislu.Što je rekla Paradoksologija ona nije imala ličnog greha,živela apsolutno pobožno,po Božijoj volji,od malena pripremana za utelovljenje Boga ali to je nešto sasvim drugo.