Ruanda: 20 godina od genocida

[Никола Поповић]

IZVOR: BETA, AFP, TANJUG

Kigali/Pariz -- Masovnim skupom na stadionu u Kigaliju danas je počelo obeležavanje 20 godina od genocida u Ruandi.

 

Za 100 dana - između aprilu i jula 1994. godine, vladajuće pleme Hutu je pobilo 800.000 pripadnika manjinskog plemena Tutsi i umerenjaka iz svojih redova koji su se protivili režimu. Ubijeno je 20 odsto stanovnika Runade, odnosno 70 odsto pripadnika plemena Tutsi.
Ceremoniji koju predvodi predsednik Ruande Pol Kagame, prisustvuje osam afričkih predsednika i brojne strane delegacije. Na stadionu ima više od 30.000 ljudi. 

Komemoracija je počela himnom i govorom zvaničnika, ali je kasnije svedočenje preživelih u publici izazvalo burna osećanja i mnogima je ukazana lekarska pomoć. 

Biće održana i predstava "Sećaš li se da je to bilo pre 20 godina?". 

Pre svečanosti, Kagame je sa generalnim sekretarom UN Banom Ki Munom zapalio večnu vatru u Memorijalnom centru genocida Ruande u Kigaliju, nakon što je plamen putovao kroz celu zemlju. 

Ban Ki-Mun smatra da je genocid u Ruandi "velika mrlja" na savesti UN koje nisu sprečile masakr iako je u Ruandi tada bilo 2.500 "plavih šlemova".

                 

 

Ruanda je u nekoliko navrata optužila međunarodnu zajednicu što nije reagovala, a posebno Francusku za ulogu u ubijanju pripadnika plemena Tutsi. 
Iako su diplomatski odnosi Ruande i Francuske obnovljeni 2009, posle tri godine prekida, i dalje su zategnuti. 

Međutim, iako je prethodno najavljeno da će Francusku na ceremoniji predstavljati samo ambasador u Kigaliju Mišel Fleš, vlasti Ruande uskratile su agreman - zvaničnu saglasnost da će primiti novog ambasadora Francuske Mišela Fleša koji je već u Kigaliju. 

Tako je Flešu onemogućeno da prisustvuje današnjoj komemorativnoj svečanosti povodom 20 godina od genocida u Ruandi, saopštilo je Ministarstvo inostranih poslova u Parizu. 

Francuska nije imala ambasadora u Kigaliju ni nekoliko meseci 2012. godine, jer je Ruanda odbila agreman za postavljenuu ambasadorku Elen le Gal koja je sada savetnica predsednika Fransoa Olanda za Afriku.


 
Belgija, bivša kolonijalna sila, koja se za razliku od Francuske izvinila Ruandi zbog toga što nije uspela da spreči genocid, poslala je visoku delegaciju na komemoraciju u Kigali. 

Generalni sekretar UN Ban Ki Mun poručio je danas da je komemoracija prilika da se svet podseti da treba da uradi sve što može da osigura da se ovakvi zločini nikad ne ponove. 

"Brutalnost u Ruandi još uvek šokira: u proseku 10.000 žrtava dnevno, dan za danom, i tako tri meseca", rekao je Ban u saopštenju uoči komemoracije. Posledice masakra se, po njegovim rečima, i dalje se osećaju u kolektivnoj svesti međunarodne zajednice, kao i u delu Afrike u kojem se dogodio. 

Američki predsednik Barak Obama odao je počast žrtvama zatraživši od međunarodne zajednice da izabere samilost umesto mržnje. On je istakao da genocid nije "nije bio slučajan, niti neizbežan", već nameran i sistematski pokušaj ljudskih bića da unište druga ljudska bića". 

"Genocid kojeg se danas sećamo - i neuspeh sveta da brže reaguje - podseća nas da uvek imamo izbor", rekao je Obama u saopštenju, preneo je AP. 
Pred licem mržnje moramo da se setimo ljudskosti, pred okrutnošću moramo da izaberemo saosećanje, a pred netolerantnošću i patnjom, nikad ne smemo da budemo ravnodušni", poručio je američki predsednik.

 

Izvor: http://www.b92.net/info/vesti/index.php?yyyy=2014&mm=04&dd=07&nav_category=78&nav_id=833498

[Никола Поповић]

Ubio je moju bebu mačetom, a onda mi odsekao ruku. Sada smo prijatelji

Alis Mukarurinda i Emanuel Ndajisaba, koji su nekada pripadali sukobljenim stranama, danas zajedno rade u organizaciji koja gradi kuće za preživele žrtve genocida.

Alis

Blagajnica i potpredsednik žive u komšiluku i kupuju na istoj pijaci. Žena koja je izgubila bebu i desnu ruku u bezumnom napadu mačetom i muškarac koji joj je oduzeo i jedno i drugo danas su prijatelji.

 

Njihova priča o entičkom nasilju, ogromnoj krivici i, u izvesnom smislu, pomirenju jeste priča o Ruandi danas, 20 godina nakon što su pripadnici većinskog plemena Hutu ubili više od milion Tutsija i umerenih Hutua.

 

 

Alis sa svojim krvikom Emanuelom

Organizacije za ljudska prava i danas optužuju vlasti u Ruandi da čvrsto drže vlast u svojim rukama, ugnjetavaju one koji misle drugačije i ubijaju političke protivnike, ali čak i kritičari priznaju predsedniku Paulu Kagameu da vodi zemlju put mira, što se pre dvadeset godina činilo nemogućim.

 

“Kad god pogledam svoju ruku, setim se svega”, kaže Alis, majka petoro dece, koja ima dubokim ožiljak na levoj slepoočnici. Dok ona govori, Emanuel - čovek koji je ubio njenu devojčicu - sedi dovoljno blizu da mu ruka s vremena na vreme dotakne patrljak njene desne ruke.

 

      Mržnja, propaganda, odredi smrti 

 

Ruanda je obeležila 20. godišnjicu izbijanja 100 dana krvoprolića. Genocid se, međutim, spremao decenijama, podstaknut govorom mržnje, diskriminacijom, propagandom i obučavanjem odreda smrti. Hutui su došli da se osvete Tutsijima koji su bili bogatiji i koji su ih, kako su verovali, ugnjetavali.

 

Za Alis, koja pripada plemenu Tutsi, genocid je počeo 1992, kada je njena porodica potražila utočište u jednoj crkvi.

 

Vođe Hutua napravile su spiskove za odstrel uglednih i obrazovanih Tutsija i održavali mitinge na kojima su širili mržnju prema zlim Tutsima. Kao i mnogi drugi pripadnici plemena Hutu, Emanuel je upijao svaku reč. Kada je šestog aprila 1994. oboren avion kojim je putovao predsednik Ruande, Hutui su počeli da ubijaju Tutsije, koji su bežali da spasu živu glavu i preplavili selo u kome je živela Alis.

 

Emanuel, koji je tada imao 23 godine, odveden je u kuću u kojoj su živeli Tutsi i naređeno mu je da upotrebi mačetu. Hrišćanin, koji je pevao u crkvenom horu, nikada do tada nije ubio čoveka, ali je u toj kući 14 osoba lišio života.

 

“Kada sam uništio prvu porodicu, osećao sam se loše, ali posle sam se navikao”, kaže on.

 

"Bilo je leševa svuda"

         

 

U međuvremenu, Alisina porodica se sklonila u crkvu, kao i stotine drugih ljudi. Na crkvu je bačena bomba, i zgrada se zapalaila. Oni koji su uspeli da pobegnu, nastradali su napolju, od mačeta. Među 5.000 žrtava kod crkve bilo je i 26 članova Alisine porodice.

 

Ona je, međutim, uspela da pobegne sa svojom 9-mesečnom ćerkicom i 9-godišnjom nećakom u šumoviti, močvarni predeo.

 

“Bilo je leševa svuda naokolo”, seća se ona. “Hutui su ustajali rano ujutro i išli u lov na Tutsije.”
 

Do kraja aprila, pobunjenička vojska sastavljena od pripadnika plemena Tutsi, predvođena Kagameom, stigla je u prestonicu Kigali i isterala Hutue, koji su bežali u susedne zemlje. Nasilje i ubijanja su se širili, pri čemu su ubijale obe strane.
 

Dvadeset devetog aprila, Emanuel se pridružio vojnicima koji su u selima tragali za Tutsijima. Ubijanja su počela u deset ujutro i trajala do tri posle podne. Hutui su opkolili močvarno područje u kome se krila Alis, a onda su napali.

 

Emanuel ju je prepoznao, išli su u školu zajedno. Onda joj je odsekao ruku

 

 

Prvo su ubili devojčice, a onda je na red došla i Alis. Bila je sigurna da će umreti, ali je instinktivno podigla ruku da se odbrani. Emanuel, koji je zajedno s njom išao u školu, prepoznao je ženu, ali nije mogao da se seti njenog imena. Možda je zato lakše zamahnuo mačetom, odsekao joj ruku iznad zgloba šake i isekao lice.

 

Godine 1996. Emanuel se prijavio i priznao zločin. Bio je u zatvoru od 1997. do 2003, kada je Kagame pomilovao sve Hutue koji su priznali krivicu. Pridružio se organizaciji “Ukurkuganze”, koja okuplja ubice učesnike genocida i preživele žrtve. Tamo je sreo Alis, ženu koju je mislio da je ubio. U početku ju je izbegavao, da bi je jednog dana na kolenima zamolio za oproštaj. Posle dve nedelje razmišljanja i razgovora sa suprugom, ona mu je oprostila.
 

“Išli smo na radionice i treninge, i srca su nam na neki način bila oslobođena, nije mi bilo teško da oprostim”, kaže ona.
 

Za Emanuela, obeležavanje godišnjice znači ponovno proživljavanje košamara.

“Pitao sam se zašto sam se ponašao kao ludak, slušao kako govore da je ta i ta osoba loša. Isti ljudi koji su pozivali na genocid tvrde da nije bilo genocida”, kaže on i dodaje da strepi da žar genocida još uvek tinja.

 

“Problem još postoji”, kaže on. “Ima Hutua koji me mrze što govorim istinu.”

 

Izvor: http://www.blic.rs/galerija/Svet/5421/Ruanda-20-godine-od-genocida

[obi-wan]

Danas zajedno rade?!?!

Pa ti ljudi nisu normalni, takvi treba da robijaju dozivotno, kad vec nemaju smrtnu kaznu za decoubice!...

[DankaM]

Danas zajedno rade?!?!

Pa ti ljudi nisu normalni, takvi treba da robijaju dozivotno, kad vec nemaju smrtnu kaznu za decoubice!...

 

Strasti se moraju smiriti, pogotovo kad su ovakve stvari u pitanju...

Šta možeš da dobiješ mržnjom, osim još mržnje?

[DankaM]

Imam link na odličan članak, gde su opisana lična iskustva, žrtava i ubica, mada, mislim da su ovde svi žrtve nečeg zlog, pri pomirenju:

 

http://www.nytimes.com/interactive/2014/04/06/magazine/06-pieter-hugo-rwanda-portraits.html?smid=fb-share&WT.z_sma=MG_POR_20140404&bicmp=AD&bicmlukp=WT.mc_id&bicmst=1388552400000&bicmet=1420088400000&_r=3

 

Ljudi kojima su učinili zločin opisuju svoj mir, koji su našli kada su oprostili počiniocima...

[Grizzly Adams]

Godine 1996. Emanuel se prijavio i priznao zločin. Bio je u zatvoru od 1997. do 2003, kada je Kagame pomilovao sve Hutue koji su priznali krivicu. Pridružio se organizaciji “Ukurkuganze”, koja okuplja ubice učesnike genocida i preživele žrtve. Tamo je sreo Alis, ženu koju je mislio da je ubio. U početku ju je izbegavao, da bi je jednog dana na kolenima zamolio za oproštaj. Posle dve nedelje razmišljanja i razgovora sa suprugom, ona mu je oprostila.

 

Слава Богу!

[DankaM]

Portraits of Reconciliation

 

The people who agreed to be photographed are part of a continuing national effort toward reconciliation and worked closely with AMI (Association Modeste et Innocent), a nonprofit organization. In AMI’s program, small groups of Hutus and Tutsis are counseled over many months, culminating in the perpetrator’s formal request for forgiveness. If forgiveness is granted by the survivor, the perpetrator and his family and friends typically bring a basket of offerings, usually food and sorghum or banana beer. The accord is sealed with song and dance.

 

The photographs on the following pages are a small selection of a larger body on display — outdoors, in large format — starting this month in The Hague. The series was commissioned by Creative Court, an arts organization based there, as part of “Rwanda 20 Years,” a program exploring the theme of forgiveness. The images will eventually be shown at memorials and churches in Rwanda.

 

At the photo shoots, Hugo said, the relationships between the victims and the perpetrators varied widely. Some pairs showed up and sat easily together, chatting about village gossip. Others arrived willing to be photographed but unable to go much further. “There’s clearly different degrees of forgiveness,” Hugo said. “In the photographs, the distance or closeness you see is pretty accurate.”

 

In interviews conducted by AMI and Creative Court for the project, the subjects spoke of the pardoning process as an important step toward improving their lives. “These people can’t go anywhere else — they have to make peace,” Hugo explained. “Forgiveness is not born out of some airy-fairy sense of benevolence. It’s more out of a survival instinct.” Yet the practical necessity of reconciliation does not detract from the emotional strength required of these Rwandans to forge it — or to be photographed, for that matter, side by side.

 

Sinzikiramuka, Perpetrator (opening image, left): “I asked him for forgiveness because his brother was killed in my presence. He asked me why I pleaded guilty, and I replied that I did it as someone who witnessed this crime but who was unable to save anybody. It was the order from authorities. I let him know who the killers were, and the killers also asked him for pardon.”

 

Karorero, Survivor: “Sometimes justice does not give someone a satisfactory answer — cases are subject to corruption. But when it comes to forgiveness willingly granted, one is satisfied once and for all. When someone is full of anger, he can lose his mind. But when I granted forgiveness, I felt my mind at rest.”

 

Jean Pierre Karenzi Perpetrator (left) Viviane Nyiramana Survivor

 

Karenzi: “My conscience was not quiet, and when I would see her I was very ashamed. After being trained about unity and reconciliation, I went to her house and asked for forgiveness. Then I shook her hand. So far, we are on good terms.”

 

Nyiramana: “He killed my father and three brothers. He did these killings with other people, but he came alone to me and asked for pardon. He and a group of other offenders who had been in prison helped me build a house with a covered roof. I was afraid of him — now I have granted him pardon, things have become normal, and in my mind I feel clear.”

 

Godefroid Mudaheranwa Perpetrator (left) Evasta Mukanyandwi Survivor

 

Mudaheranwa: “I burned her house. I attacked her in order to kill her and her children, but God protected them, and they escaped. When I was released from jail, if I saw her, I would run and hide. Then AMI started to provide us with trainings. I decided to ask her for forgiveness. To have good relationships with the person to whom you did evil deeds — we thank God.”

 

Mukanyandwi: “I used to hate him. When he came to my house and knelt down before me and asked for forgiveness, I was moved by his sincerity. Now, if I cry for help, he comes to rescue me. When I face any issue, I call him.”

 

Juvenal Nzabamwita Perpetrator (right) Cansilde Kampundu Survivor

 

Nzabamwita: “I damaged and looted her property. I spent nine and a half years in jail. I had been educated to know good from evil before being released. And when I came home, I thought it would be good to approach the person to whom I did evil deeds and ask for her forgiveness. I told her that I would stand by her, with all the means at my disposal. My own father was involved in killing her children. When I learned that my parent had behaved wickedly, for that I profoundly begged her pardon, too.”

 

Kampundu: “My husband was hiding, and men hunted him down and killed him on a Tuesday. The following Tuesday, they came back and killed my two sons. I was hoping that my daughters would be saved, but then they took them to my husband’s village and killed them and threw them in the latrine. I was not able to remove them from that hole. I knelt down and prayed for them, along with my younger brother, and covered the latrine with dirt. The reason I granted pardon is because I realized that I would never get back the beloved ones I had lost. I could not live a lonely life — I wondered, if I was ill, who was going to stay by my bedside, and if I was in trouble and cried for help, who was going to rescue me? I preferred to grant pardon.”

 

Deogratias Habyarimana Perpetrator (right) Cesarie Mukabutera Survivor

 

Habyarimana: “When I was still in jail, President Kagame stated that the prisoners who would plead guilty and ask pardon would be released. I was among the first ones to do this. Once I was outside, it was also necessary to ask pardon to the victim. Mother Mukabutera Caesarea could not have known I was involved in the killings of her children, but I told her what happened. When she granted me pardon, all the things in my heart that had made her look at me like a wicked man faded away.”

 

Mukabutera: “Many among us had experienced the evils of war many times, and I was asking myself what I was created for. The internal voice used to tell me, ‘‘It is not fair to avenge your beloved one.’’ It took time, but in the end we realized that we are all Rwandans. The genocide was due to bad governance that set neighbors, brothers and sisters against one another. Now you accept and you forgive. The person you have forgiven becomes a good neighbor. One feels peaceful and thinks well of the future.”

 

François Ntambara Perpetrator (left) Epiphanie Mukamusoni Survivor

 

Ntambara: “Because of the genocide perpetrated in 1994, I participated in the killing of the son of this woman. We are now members of the same group of unity and reconciliation. We share in everything; if she needs some water to drink, I fetch some for her. There is no suspicion between us, whether under sunlight or during the night. I used to have nightmares recalling the sad events I have been through, but now I can sleep peacefully. And when we are together, we are like brother and sister, no suspicion between us.”

 

Mukamusoni: “He killed my child, then he came to ask me pardon. I immediately granted it to him because he did not do it by himself — he was haunted by the devil. I was pleased by the way he testified to the crime instead of keeping it in hiding, because it hurts if someone keeps hiding a crime he committed against you. Before, when I had not yet granted him pardon, he could not come close to me. I treated him like my enemy. But now, I would rather treat him like my own child.”

 

Dominique Ndahimana Perpetrator (left) Cansilde Munganyinka Survivor

 

Ndahimana: “The day I thought of asking pardon, I felt unburdened and relieved. I had lost my humanity because of the crime I committed, but now I am like any human being.”

 

Munganyinka: “After I was chased from my village and Dominique and others looted it, I became homeless and insane. Later, when he asked my pardon, I said: ‘I have nothing to feed my children. Are you going to help raise my children? Are you going to build a house for them?’ The next week, Dominique came with some survivors and former prisoners who perpetrated genocide. There were more than 50 of them, and they built my family a house. Ever since then, I have started to feel better. I was like a dry stick; now I feel peaceful in my heart, and I share this peace with my neighbors.”

 

Laurent Nsabimana Perpetrator (right) Beatrice Mukarwambari Survivor

 

Nsabimana: “I participated in destroying her house because we took the owner for dead. The houses that remained without owners — we thought it was better to destroy them in order to get firewood. Her forgiveness proved to me that she is a person with a pure heart.”

 

Mukarwambari: “If I am not stubborn, life moves forward. When someone comes close to you without hatred, although horrible things happened, you welcome him and grant what he is looking for from you. Forgiveness equals mercy.”

 

Digital design: Matt Ruby and Rumsey Taylor

 

Izvor: http://nyti.ms/1lw08Bl

[DankaM]

Izvinjavam se zbog dužine, i što je na engleskom, ali odavno nisam pročitala nešto što me toliko dirnulo...

[Grizzly Adams]

Кад крене то масовно лудило и сасвим нормални људи лако постану звери.

 

Za Emanuela, obeležavanje godišnjice znači ponovno proživljavanje košamara. “Pitao sam se zašto sam se ponašao kao ludak, slušao kako govore da je ta i ta osoba loša. Isti ljudi koji su pozivali na genocid tvrde da nije bilo genocida”, kaže on i dodaje da strepi da žar genocida još uvek tinja.

[DankaM]

http://www.blic.rs/galerija/Svet/5421/Ruanda-20-godine-od-genocida

 

Galerija slika u vezi sa genocidom u Ruandi...

[obi-wan]

Strasti se moraju smiriti, pogotovo kad su ovakve stvari u pitanju...

Šta možeš da dobiješ mržnjom, osim još mržnje?

 

Kakvom mrznjom? Uopste ne znam o cemu ti pricas, ja pricam o obaveznoj zakonskoj kazni za zlocinitelje.

 

Ovaj covek je ubica!

 

Hint: ubicama se sudi, i u svakom normalnom drustvu obavezno dobijaju ostre i dugacke kazne, cime se pokazuje paklena tezina njihovog zlocina, narocito kad je taj zlocin deo citavog i ogromnog genocida (!), kao sto je to ovde slucaj.

 

Nije valjda da `oces da kazes da neko moze ladno da ubije coveka (jos ovde dete), i da posle nekoliko godina lepo izadje iz zatvora i radi kao da nista nije bilo? Zar je to pravda? Tako ceni ljudski zivot?

 

Ponekad se pitam da li su ovde ljudi uopste svesni sta i o cemu pricaju...

[DYNABLASTER]

Ove ubice izgledaju 100 puta bezbriznije nego sto sam ja, stvarno neke stvari ne razumem, pokusavam, al ne ide mi u glavu...

[DankaM]

Još jednom pročitajte članak koji sam okačila...

 

Znači, oni se trude da idu putem opraštanja i pomirenja. Da priznaju da su se zločini dešavali, da svaki ubica ima svoje ime i prezime, da je kriv, da svaka žrtva ima svoje ime i prezime, da se oni pamte i pominju, i da pokušaju da žive jedni sa drugima opet, i da ne više ne ponove takvi užasi. 

 

Niko od njih ne govori da je to lako i da ide brzo; ali čovek je takvo biće da može mnogo bola da podnese i da nastavi da živi. Da pamti, i da oprašta.

 

Krivica je užasna stvar, i moramo se zamisliti i zapitati koliko je njih uspelo da oprosti sebi: ubice, zato što su počinile stravične zločine, i žrtve, zato što nisu uspeli da ih spreče. A prvi korak je oprostiti onome preko puta.

 

Uostalom, bar na našim prostorima se vidi koliko je užasno "zakopavati" strašne zločine i na koji način oni ponovo "izrone" posle nekog vremena... To je užasni krug u kojem ubica postaje žrtva, a žrtva ubica; a suštinski, jedan čovek ubija svog brata-čoveka. 

Kainovski krug se mora prekinuti...

[-Владимир-]

Kakvom mrznjom? Uopste ne znam o cemu ti pricas, ja pricam o obaveznoj zakonskoj kazni za zlocinitelje.

 

Ovaj covek je ubica!

 

Hint: ubicama se sudi, i u svakom normalnom drustvu obavezno dobijaju ostre i dugacke kazne, cime se pokazuje paklena tezina njihovog zlocina, narocito kad je taj zlocin deo citavog i ogromnog genocida (!), kao sto je to ovde slucaj.

 

Nije valjda da `oces da kazes da neko moze ladno da ubije coveka (jos ovde dete), i da posle nekoliko godina lepo izadje iz zatvora i radi kao da nista nije bilo? Zar je to pravda? Tako ceni ljudski zivot?

 

Ponekad se pitam da li su ovde ljudi uopste svesni sta i o cemu pricaju...

 

У праву си, злочин се мора казнити, тако функционише закон. Требали су да буду осуђени на доживотну робију или смрт али нису. То је мана система , и вероватно би многи од тих бивших робијаша опет убијала да им се пружи прилика . Али , видиш ови људи се нису осећали слободним док нису замолили жртве за опроштај, тек тад су поново могли да се осете као људи. Значи, имали су слободу да прођу некажњено, да и даље мрзе , али нису . Покајали су се , у правом смислу те речи .

[Ненад Р.]

Сваког злочинца треба казнити .

Са  друге стране , не могу да поверујем да људи имају толико снаге да опросте