Поезија

[Ведран]

СТРЕЛКИ ОД ЧАСОВНИКОТ

Наследи го детството од албумот.

Пренеси ја тишината

што се шири и стеснува како

јато птици во лет.

В дланки зачувај ја

неправилната топка снег

и капките што се спуштаат

по линијата на животот.

Кажи ја молитвата

со склопени усни:

зборовите се семе што паѓа в саксија.

Молкот во утробата се учи.

Обиди се да се родиш

како голема стрелка по полноќ

и секундите веднаш ќе те престигнат.

СЕНКИТЕ НÈ ОДМИНУВААТ

Еден ден ќе се сретнеме,

како бротче од хартија и

лубеница што се лади во реката.

Немирот на светот ќе

биде со нас. Со дланките

ќе го помрачиме сонцето и со фенер

ќе се доближуваме.

Еден ден ветрот нема

да го промени правецот.

Брезата ќе испрати лисја

во нашите чевли пред прагот.

Волците ќе тргнат по

нашата невиност.

Пеперутките ќе го остават

својот прав врз нашите образи.

Една старица секое утро

ќе раскажува за нас во чекалната.

И ова што го кажувам е

веќе кажано: го чекаме ветрот

како две знамиња на граничен премин.

Еден ден сите сенки

ќе нè одминат.

НЕШТА ШТО САКАМЕ ДА ГИ ДОПРЕМЕ

Ништо не постои надвор од нас:

вештачките езера испаруваат

во миговите кога сме жедни

за тишина, кога копривата станува

лековита билка, а градовите им ја враќаат

правта на најблиските гробишта.

Сите црно-бели цвеќиња од тапетите на

домовите што сме ги напуштиле

никнат низ безличните истории

во миговите кога нашите зборови

стануваат непрепишано наследство,

а нештата што сакаме да ги допреме -

нечие присуство.

Како непознат чевел сме

разнесен низ бегствата на кучињата скитници,

се држиме во прегратка

како сплотени кабли низ тулите

на ненаселените куќи.

И веќе одамна ништо не постои

надвор од нас:

понекогаш сонце, светлина или ангел

еден со друг се нарекуваме.

Никола Маџиров

[Ведран]

Как се рисува портрет на птиче

от Жак Превер

Преди всичко нарисувайте клетка

с вратичка открехната.

След това нарисувайте

нещо красиво,

нещо просто,

нещо хубаво,

нещо потребно

за птичето.

Поставете тогава картината срещу дърво

в градина,

гора или лес,

зад дървото се скрийте-

без да говорите,

без да мърдате.

Понякога птичето идва веднага,

а понякога дълги години му трябват,

за да дръзне да дойде.

Не е правилно да се отчайвате.

Чакайте,

чакайте даже с години.

Дали то ще дойде веднага или след време,

всъщност няма значение

за успеха на тази картина.

Щом като птичето дойде,

ако дойде…

изобщо,

запазете дълбоко мълчание.

Изчакайте то да се вмъкне в красивата клетка

и след като влезе,

затворете изкусно вратичката с четка.

А после изтрийте една подир друга и всяка решетка,

но внимателно, без да докосвате птиче перо.

Нарисувайте после дървото,

най-красивото клонче

изберете за птичето.

Нарисувайте също зелените листи, прохладния вятър,

слънчев прах,

шумолене на малки животни в тревата

сред летния зной.

И чакайте птичето в миг да запее.

Ако то не запее,

лош признак това е-

значи платното е лошо.

Ако запее-тогава добре.

Да се подпишете вече, ще има причина.

Изскубнете спокойно и нежно

едно от перцата на птичето

и името си изпишете на свойта картина.

[Ведран]

Радован Павловски

Р А З В Е Н Ч У В А Њ Е

Душата ја венчав со долги патишта и тоа го

нареков

вечност затворена во плима. Молња ми ја

открива ноќната насмевка

В зора личам на продавач на гласни труби

најдени во ноќта. Мајка ми мајчински ме вика

од ридот

Мојот дух не е пчела да ме вратиш од невремето

во градот

Јас сум презафатен од прекројување на

просторите

Телото е повредено-душата во љубовта

пофалена

и јас на мртвите им проштевам за лошите дела

Лику мој со боја на темјанушка каде пловиме

Што да се прави во ова време разјадено од

преголеми познанства

што сочинуваат синџир од годините во

прогонство меѓу ближните

Облаци. Векот трча по облека од театрите и

националните музеи

Навистина, јас имам право да одам гол

и за време дождот да држам говори за причините

на сите бродоломи

Знам дека никој не може подобро од мене да ја чуе

музиката од подвижни пустини

Во вртењето на Вселената се слушаат

биењето на срцето

и нашите бајки

Јас ја слејувам душата со ветровите

што ме носат во предели непознати за вашата душа

Самоубијците се убиваат со желба

да им се позлатат спомениците а тоа е тажно и

боли како раѓање

Да ги обноват сите чула но

Молчеливи со помош на свеќа и се враќаат на

светлината

Уште малку воздивнување и јас би ја изгубил

слободата

Однесен од ветровите како јоргован во витлите

на езерото

Што ми можете вие невидливи богови

освен да ми здодевате со својот пород од воздишки

освен да ми ја крадете земјата од под нозе

Нарцисите нека одат по ѓаволите

И земјиштето што ги храни нарцисите нека

оди по ѓаволите

Немам никаква врска со оние што ме проколнаа

Поет-беспризорна вечност на просторите

Истовремено постојам насекаде расфрлан

како ветер

Не можам да постојам меѓу се она што го опевам

Имам некаква врска со демоните

И уште две три неопеани места на мојава душа

со кои ќе скитам по светот

Зошто сум јас виновен

што е раѓањето на песната рамно на

возбудено море

Оној што ќе го издржи заморот

ќе ја сфати песната и ќе молчи

Низ камена дулбија гледам како ми се

приближува море

На крајот награден сум од допир со убавина

И што може да каже една моја солза пред морето

освен воодушевување од течностите

броење на брановите во себе како запци на чешел

Значи јас сум напуштен од вас како небото во

кое гледате

Значи јас сум прогонет

Значи јас прославувам

Чаша горчлив пијалак оставам на раскрсницата

Исчезнувања среќен пат и оставете ме сам

Станав подвижно засолниште на прогонети

убавини

Јас знам секоја ѕвезда да ја разглобам

на своите светлосни атоми минути

и пак со бакнеж да ја запечатам

Мојата огнена земја од стопени прстења и

камбани

на дланки би ја пренесол да биде брег на Океанот

над кој се вее

моето шалче од виножито.

[Лазар Нешић]

Хоенбург - Георг Тракл

Никога нема у кући. Јесен у собама;

месечинаста соната

и буђење на рубу засутоњене шуме.

Вечито мислиш о лицу белог човека

далеко од вреве времена;

над оним што сања радо се нагиње зелено грање,

крст и вече;

пробрујалог хвата пурпурним рукама звезда

која се диже до прозора ненастањених соба.

Тако у тмини подрхтава странац,

док тихо диже капке над нечим људским

што је далеко; сребрн глас ветра у предворју.

[Лазар Нешић]

Ноћна вожња мостом преко Рајне у Келну

Брзи воз пипа пут

и уздуж таме се пробија.

Ни једне звезде. Свет је само уски

рудни ров што ноћ га сјајем овија.

Изнутра каткад плавим кругом плама

наглог светла обзоре раздиру постаје:

Светиљке, кровови, димњаци, у пари,

у струји ... за трен та слика остаје ...

Па опет све је црно.

Као да се у дроб ноћи рударска смена спушта.

Сад светла усусрет срљају ... забасала ... очајно сама ...

па их је више ... скупљају се ... и бивају густа.

Костури сивих фасада, огољени

бледе у полумраку, мртви – нешто

се мора десити ... о, знам то, тешко горе

У мозгу. Стрепња једна пева у крви.

Тада одједном тле бруји као море:

Летимо, подигнути,

царски кроз ваздух отет ноћи, високо над реку.

О милион светала повијање, стража нема,

Од чије заслепљујуће смотре

тешке су воде у низводној струји.

Поздрав у ножи, шпалир коме краја нема!

Као јуриш буктиња! Радосно!

Поздрав лађа по плавоме мору! Звездана

свечаност сушта!

Врева, неко тискање очију сјајних!

Све до места где град

последњим кућама свога госта отпушта.

А онда дуге самоће. Голе обале.

Тишина. Ноћ. Свест. Повратак у се. Причешће.

И жар у жудњи

Потоњем, што благосиља. У славље оплодње,

у насладу. У молитву. У море.

У час, у судњи.

Ернст Штадлер

1883-1914

[Ведран]

Униније

-------

Пепел

во нашите градови

тие одеа по дождот

во маслиновата гора, тонам

во црвени чаршави

тие одеа по дождот

урлајќи во ноќта

Униније

Униније

(Чаповски)

[Ведран]

РАСТЕЊЕ

Ме научија да растам,

да созревам и паѓам како лист врз телата

на заспани љубовници во паркот.

Ме научија да откривам,

да плачам кога сè ќе се открие

и воздухот ќе остане меѓу нашите лица.

Ме научија да љубам

за време на изгубени војни

и да заборавам кога паѓа дожд

надвор од нашите дланки.

Ме научија да се ранувам

како рози што меѓу себе се прободуваат

во венчален букет,

да се плашам како птица

од крената рака за збогум.

Ме научија да спијам, да молчам,

да се заклучам кога иднината

од мене ќе побара зборови,

трајна љубов.

ДАЛЕКУ

Далечни се сите куќи што ги сонувам,

далечни се гласовите на мајка ми што на

вечера ме повикува, а јас трчам кон полињата со жито.

Далечни сме ние како топка што го промашува голот

и оди кон небото, живи сме

како термометар кој е точен само тогаш кога

ќе погледнеме кон него.

Далечната стварност секој ден ме испрашува

како непознат патник што ме буди на половина пат

со прашање „Тој ли е автобусот“,

а јас му велам „Да“, но мислам „Не знам“,

не знам каде се градовите на твоите дедовци

што сакаат да ги напуштат сите откриени болести

и молитвите.

Сонувам за куќа на ридот од нашите копнежи,

да гледам како брановите на морето го исцртуваат

кардиограмот на нашите падови и љубови,

како луѓето веруваат за да не потонат

и чекорат за да не бидат заборавени.

Далечни се сите колиби во кои се криевме од дождот

и од болката на срните што умираа пред ловците

кои беа повеќе осамени, отколку гладни.

Далечниот миг секој ден ми поставува прашање

„Тој ли е прозорецот? Тој ли е животот?“, а јас му велам

„Да“, а всушност „Не знам“, не знам кога

птиците ќе прозборат, а да не кажат „Небо“.

Никола Маџиров

[Лазар Нешић]

Ova stara teskoba,

Ova teskoba koju vekovima u sebi nosim,

Izlila se iz krčaga,

U suze, u puste maštarije,

U snove nalik na košmare bez strave,

U silna i nagla uzbuđenja lišena svakog smisla.

Izlila se,

Jedva i znam kako treba da se vladam u životu

S ovom mrzovoljom od koje mi se duša mršti!

Kamo sreće da sam zaista sišao s uma!

A umesto toga: ovo ni tamo ni ovamo,

Ovo otprilike,

Ovo i može i ne mora...,

Ovo.

Zatočenik u ludnici je barem neko.

Ja sma zatočen u ludnici bez ludnice.

Ja sam hladnokrvno lud,

Sumanut i oštrouman,

Svemu sam tuđ i jednak svima:

Spavam budan sa snovima koji su ludost

Jer nisu snovi.

Takav sam...

Jadna stara kućo mog izgubljenog detinjstva!

Šta bi rekla kad bi znala kakav sam beskućnik danas!

Šta se to desilo s tvojim mališanom? Poludeo je.

Šta je s onim što je spokojno spavao

Pod tvojim palanačkim krovom?

Poludeo je.

Šta li je s onim što sam bio? Poludeo je.

To sam danas ja.

Kad bih makar mogao da verujem u bilo šta!

Recimo u onaj totem donesen iz Afrike

Koji smo u čuvali u kući.

Bio je grozan, bio je nakaradan,

Al ipak, imao je u sebi nečeg božanskog,

Kao i sve u šta se veruje.

Kad bih barem mogao da verujem u neki totem –

Jupitera, Jehovu, Čovečanstvo –

Svaki bi mi dobro došao,

Jer ništa na svet i ne postoji

Izvan onog što mislim da postoji.

Prsni, srce od bojenog stakla!

Fernando Pesoa (1888-1935)

[Ведран]

Ova stara teskoba,

Ova teskoba koju vekovima u sebi nosim,

Izlila se iz krčaga,

U suze, u puste maštarije,

U snove nalik na košmare bez strave,

U silna i nagla uzbuđenja lišena svakog smisla.

Izlila se,

Jedva i znam kako treba da se vladam u životu

S ovom mrzovoljom od koje mi se duša mršti!

Kamo sreće da sam zaista sišao s uma!

A umesto toga: ovo ni tamo ni ovamo,

Ovo otprilike,

Ovo i može i ne mora...,

Ovo.

Zatočenik u ludnici je barem neko.

Ja sma zatočen u ludnici bez ludnice.

Ja sam hladnokrvno lud,

Sumanut i oštrouman,

Svemu sam tuđ i jednak svima:

Spavam budan sa snovima koji su ludost

Jer nisu snovi.

Takav sam...

Jadna stara kućo mog izgubljenog detinjstva!

Šta bi rekla kad bi znala kakav sam beskućnik danas!

Šta se to desilo s tvojim mališanom? Poludeo je.

Šta je s onim što je spokojno spavao

Pod tvojim palanačkim krovom?

Poludeo je.

Šta li je s onim što sam bio? Poludeo je.

To sam danas ja.

Kad bih makar mogao da verujem u bilo šta!

Recimo u onaj totem donesen iz Afrike

Koji smo u čuvali u kući.

Bio je grozan, bio je nakaradan,

Al ipak, imao je u sebi nečeg božanskog,

Kao i sve u šta se veruje.

Kad bih barem mogao da verujem u neki totem –

Jupitera, Jehovu, Čovečanstvo –

Svaki bi mi dobro došao,

Jer ništa na svet i ne postoji

Izvan onog što mislim da postoji.

Prsni, srce od bojenog stakla!

Fernando Pesoa (1888-1935)

бесмртни стихови песника и у свакој епохи, увек актуелни.....

[Лазар Нешић]

бесмртни стихови песника и у свакој епохи, увек актуелни.....

Да, Песоа је велики! Али, и тежак.

[DankaM]

AND DEATH SHALL HAVE NO DOMINION - Dylan Thomas

And death shall have no dominion.

Dead men naked they shall be one

With the man in the wind and the west moon;

When their bones are picked clean and the clean bones gone,

They shall have stars at elbow and foot;

Though they go mad they shall be sane,

Though they sink through the sea they shall rise again;

Though lovers be lost love shall not;

And death shall have no dominion.

And death shall have no dominion.

Under the windings of the sea

They lying long shall not die windily;

Twisting on racks when sinews give way,

Strapped to a wheel, yet they shall not break;

Faith in their hands shall snap in two,

And the unicorn evils run them through;

Split all ends up they shan't crack;

And death shall have no dominion.

And death shall have no dominion.

No more may gulls cry at their ears

Or waves break loud on the seashores;

Where blew a flower may a flower no more

Lift its head to the blows of the rain;

Though they be mad and dead as nails,

Heads of the characters hammer through daisies;

Break in the sun till the sun breaks down,

And death shall have no dominion.

[Лазар Нешић]

Велики ужарени свод

са ројем црних звезда

напоље, одлази:

У закремењено чело овна,

палим ту слику, између

рогова, онде

где уз песму вијуга

бубри срж

згрушаних мора срца.

На

шта

он не јуриша?

Свет је нестао, морам те носити.

Пол Целан

[Лазар Нешић]

Zdravo, kako si?

taj strah da ne budeš ono što su oni:

mrtav.

bar nisu napolju na ulici, trude se

da ostanu unutra, ti podbuli ludaci što

sede sami ispred svojih televizora,

njihovi životi prepuni konzervisanog,

unakaženog smeha.

njihov idealni kraj

parkiranih kola

malih zelenih travnjaka

malih kuća

malih vrata što se otvaraju i zatvaraju

dok im rođaci dolaze u posete

tokom praznika

vrata se zatvaraju

iza mrtvih što tako sporo umiru

iza mrtvih koji su još živi

u tvom tihom prosečnom kraju

vijugavih ulica

agonije

pometnje

užasa

straha

neznanja.

pas što stoji iza ograde.

čovek što ćuti iza prozora.

Čarls Bukovski

[Vaske]

ДРУМОВАЊА

Пјевају у мени друмови снажни,

друмови добри као длан очин.

Морам данас отић некуд, да потражим

мало одмора за уморне очи.

Идем без поздрава, без порука,

овако лијепо помућеног ума,

да тражим окука, окука, окука,

и иза сваке - само парче друма.

Пустите ме, пустите да одем,

без питања како, и зашто, и докле,

друмови увијек некуда воде,

а ја сам номадском глађу проклет.

Витомир Вито Николић

[Драган orthodox]

Чудеснa милост (John Newton)

Чудеснa милости, кaко слaдaк глас!

Који је спaсио бедникa попут мене

Једном сам био изгубљен, aли сaд сaм пронaђен

Бејaх слеп, aли сaд видим

Милост је нaучилa моје срце дa се боји

И милост је ослободилa моје стрaхове

Кaко се дивно тa милост појaвилa

У часу кaд сaм поверовaо

Кроз многе опaсности, тешкоће и зaмке

Досaд прођох

Милост ме довде сигурно довелa

И милост ће ме одвести кући

Бог ми је обећaо добро

Његовa реч учвршћује моју нaду

Он ће бити мој штит и сигурност

Докле год живот потрaје

Дa, кaд се месо и крв рaспaдну

И кaд смртни живот престaне

Имa ћу, унутaр велa

живот среће и мирa

Земљa ће се убрзо отопити кaо снег

Сунце ће се суздржaвaти од сјaјa

Aли Бог, који ме овде доле позвaо

Бит ће зaувек мој

Чудеснa милост, кaко слaдaк глас!

Који је спaсио бедникa попут мене

Једном бејaх изгубљен, aли сaд сaм пронaђен

Бејaх слеп, aли сaд видим

(1779)