Otvorena predavanja iz Političke teologije

[Nikola Knezevic]

http://www.cirelstud.org/vesti-i-obavestenja/novi-ciklus-otvorenih-predavanja-iz-politicke-teologije

Poštovani studenti društveno - humanističkih nauka i svi zainteresovani. Obaveštavamo vas da će se i ove godine u okviru edukacionog programa "Uloga Crkava i vz u (post)konfliktnom društvu" održati otvorena predavanja iz predmeta Polička teologija (Politikologija religije usmerena na odnose hrišćanstva i društveno - političkih fenomena i problema). Predavanja su besplatna i otvorena za sve studente društveno - humanističkih nauka i drugih naučnih oblasti ali i za sve druge koji su zainteresovani. Predavanja će početi ove jeseni (tačan datum će biti naknadno objavljen) i održavaće se u velikoj sali Protestantskog teološkog fakulteta u Novom Sadu (www.ptf.edu.rs). Svi zainteresovani mogu se prijaviti ili dobiti više informacija na mejl [email protected] Po završetku predavanja svaki učesnik će dobiti potvrdu o odlušanim predavanjima i ekvivalent od 5 ESPB bodova.

Osnovne teme i pitanja kojima ćemo se baviti: Odnos hrišćanstva i politike. Odnos hrišćanske tradicije i društveno - političkih i pravnih teorija. Odnos bogoslovlja sa drugim društveno humanističkim naukama. Uloga hrišćanstva i drugih religija u procesima tranzicione pravde i pomirenja. Odgovornost Crkava u savremenom društvu. Aktuelnost hrišćanstva i društveno - političkih pitanja i koncept hrišćanske demokratije. Politizacija religije. Odnos hrišćanstva i nacionalizma i ekstremizma. Koliko je hrišćanstvo danas aktuelno i da li je bogoslovlje u stanju da odgovori na savremene društveno političke izazove? Da li hrišćanstvo i druge religije mogu da budu aktivni činilac socijalno - političkih promena?

(Syllabus)

Opis: Politička teologija predstavlja diskurs koji putem različitih teorijskih pristupa želi da ispita mogućnosti i implikacije religijskih postulata unutar društvenog i političkog konteksta. Drugim rečima, politička teologija predstavlja težnju da se u dijalogu sa humanističkim naukama i promišljanju društveno – političkog konteksta pronađe svojevrsna arhimedovska tačka između teorije (bogoslovlja) i praxisa, kao i dekonstrukcija religijskog i političkog. Predavanja predstavljaju pregled razvoja teološko-političke misli i razvoja političke teologije kao discipline na prostorima Zapadne evrope i SAD od početka XX veka pa sve do današnjih dana. Istraživanje je podeljeno da dve osnovne celine. Prva celina predstavlja istorijski razvoj savremene političke teologije na Zapadu, koja se razvijala od političko – ideološkog diskursa Karla Šmita, preko Bonhefera i Barta, projekta „nove političke teologije“ nemačke bogoslovske škole Meca i Moltmana, pa sve do savremenih protagonista popup Milbanka, Haurvasa i Volfa. Uzimajući u obzir drugi deo istraživanja evidentno je da se u Srbiji kao i regionu suočavamo sa kvalitativnim deficitom kontekstualnog teo-političkog diskursa. Ovakav diskurs pored snažnog anamnetičkog impulsa usmerenog prema prevladavanju prošlosti nužno mora i da se bavi dekonstrukcijom raznih društvenih pojava dajući tako bogoslovlju aktuelnost i delatnost, rastavljajući ga pritom od „društveno političke nedužnosti“ , upućujući Crkvu i njene institucije prema (samo) kritičkoj refleksiji prošlosti a društvo od svakog pokušaja njene moralizacije i estetizacije.

Nastavni program

Predmet: Politička teologija (Savremena politička teologija na Zapadu u XX veku)

Predavač: dr Nikola Knežević

Vrsta i

nivo studija: osnovne akademske studije

Status

predmeta: obavezni

Godina: Treća

Semestar: I i II

Predavanja: 60

Vežbe:

ESPB: 5

Preduslovi:

Izvođenje: predavanja, panel diskusije, pismeni radovi i konsultacije

Način vežbi:

Provera: usmena

Završni ispit: usmena provera

Način ocenjivanja rada i rezultata:

Ocena seminarske obaveze (25 bodova) i aktivnosti na seminaru (25 bodova) i završni usmeni ispit (50 bodova).

Cilj: Sposobnost da se sa različitih teorijskih pristupa ispitaju mogućnosti i implikacije religijskih postulata unutar društvenog i političkog konteksta.

Očekivani rezultati:

• Uvođenje u diskurs savremene političke teologije u XX veku.
  
• Sticanje osnovnih saznanja iz oblasti javne teologije (public theology)
  
• Sposobnost kritičkog promišljanja uloge hrišćanskih institucij i njihove uloge u društvu, odnosa Crkve i društva, hrišćanske tradicije i društveno – političkih teorija.
  

Obaveze predmeta:

• 90% apsolviranih predavanja.
  
• Pročitati 1000 stranica iz fonda obavezne literature.
  
• Seminarski rad u dužini od 20 stranica u skladu sa formatom i medologijom fakulteta.
  O temi seminarskog rada prethodno je potrebno napraviti konsultacije sa predavačem.
  
• Usmeni ispit koji predstavlja proveru znanja iz obavezne literature [1]
  

Način ocenjivanja:

Sve obaveze biće bodovane po sledećoj skali:

50-60 5

61-70 6

71-80 7

81-89 8

90-94 9

95-100 10

Literatura:

Obavezna literatura:

1. Metz, Johann Baptist, Politička teologija, Zagreb: Kršćanska Sadašnjost, 2004.
   
2. Metz, Johann Baptist, Memoria Passionis, Zagreb: Kršćanska Sadašnjost, 2009.
   
3. Moltmann, Jürgen, Raspeti Bog, Rijeka: Ex Libris, 2005.
   
4. Moltmann, Jürgen, Teologija Nade, Ex Libris, Rijeka.2008.
   
5. Bonhoeffer, Dietrich, Etika, Rijeka:Ex-Libris, 2009.
   
6. Kuljić, Todor, Kultura sećanja: Teorijska objašnjenja upotrebe prošlosti, Beograd: Čigoja, 2006. Str. 271-322.
   

1. Taubes, Jacob, Pavlova politička teologija, Rijeka:Ex-Libris, 2008.
   
2. Knežević, Nikola, Politička teologija Johana Baptist Meca, Zbornik radova: “Hrišćanstvo i demokratija: između antagonizma i mogućnosti“, Fondacija Konrad Adenauer, 2011.
   
3. Knežević, Nikola, Esej o savremenoj političkoj teologiji, Religija i tolerancija 10 (13), CEIR: 2010
   
4. Knežević, Nikola, Teologija nade Jirgena Moltmana, Religija i tolerancija 8(13), CEIR: 2011.
   
5. Knežević, Nikola, Teologija posle Srebrenice i stratišta bivše Jugoslavije, Bosna Franciscana (34) 2011, Sarajevo Franjevačka teologija, 2011.
   
6. Knežević, Nikola, Politička teologija kao jezik komunikacije sa postmodernom, Zbornik Beogradske otvorene škole Tom II, 2011.
   
7. Sremac, Grozdanov, Knežević, Opasna sećanja i pomirenje: kontekstualna promišljanja o religiji u post-konfliktnom društvu, Ex-Libris, Rijeka, 2012.
   
8. Knežević, Sremac, Golubović, Demitologizacija religijskih narativa na Balkanu, Centar za istraživanje religije, politike i društva i PTF, 2012.
   

Preporučena – dopunska literatura:

1. Gutierrez, Gustav, Teologija oslobođenja, Zagreb: Kršćanska sadašnjost, 1989.
   
2. Jaspers, Karl, Pitanje krivice, Beograd, Konrad Adeaner Stiftung, 2009.
   
3. Volf, Miroslav, Isključenje i zagrljaj, Zagreb: Verbum, 1997.
   
4. Metz, Johann Baptist, Između pamćenja i zaborava, Reč - časopis za književnost i kulturu, i društvena pitanja (55), 1999.
   
5. Jablanov Maksimović J., Knežević N., Marjanović, V., Radić, T. Hrišćanstvo i demokratija: između antagonizma i mogućnosti (ur. red.), Fondacija Konrad Adenauer, 2011, Beograd.
   
6. Bigović, Radovan, Crkva i društvo, Beograd: Hilandarski fond pri bogoslovskom fakultetu SPC, 2000.
   
7. Molnar, Aleksandar, Sunce Mita i dugačka senka Karla Šmita, Beograd: Službeni glasnik, 2010.
   

Literatura na engleskom:

1. Hobbes Thomas, Leviathan, Forgotten Books, 1950.
   
2. Schmitt, Carl, Political theology: four chapters on the concept of sovereignty, Cambridge, Massachusetts and London: MIT Press, 1985.
   
3. Schmitt, Carl, Roman Catholicism and political form, London: Greenwood Press Westport, 1996.
   
4. Schmitt, Carl, Political theology II: the myth of the closure of any political theology, Volume 2, Polity, 2008.
   

1. Volf, Miroslav, The End of Memory: Remembering righly in a violent world, Grand Rapids: Wm. B. Eerdmans Publishing Co., 2006.
   
2. Volf, Miroslav, Free of Charge: Giving and Forgiving in a Culture Stripped of Grace, Grand Rapids, MI: Zondervan, 2005.
   
3. Schreiter, Robert, (ur. Sebastian C. H. Kim, Pauline Kollontai, Greg Hoyland, Peace and Reconciliation: in search of shared identity), Establishing a Shared identity: The Role of the Healing Memories end of Narrative, Ashgate Publishing, Ltd., 2008.
   
4. Metz, Johann Baptist and Matthew Ashey, James, A passion for God: the mystical-political dimension of Christianity, Paulist Press, 1998
   
5. Metz, Johannes B., Theology of the World, United Kingdom: Burns & Oates, 1969.
   

10. Milbank, John, Theology and social theory: beyond secular reason, Wiley-Blackwell, 2006.

11. Morill, Bruce T, Anamnesis as dangerous memory: political and liturgical theology in dialogue, Liturgical Press, 2000.

12. Zizioulas, John, Being as Communion: Studies in the Personhood and the Church, New York: St Vladimirs Seminary Press, 1985.

[1] Preduslov izlaska na usmeni ispit podrazumeva ispunjavanje svih prethodno navedenih obaveza, uz napomenu da svaka od obaveza mora biti ocenjena minimalno prolaznom ocenom.